كرده است . دربارهء نقل‌هاى منظوم مىدانيم كه موضوع عمده كارهاى بيرونى علوم فيزيك ، رياضى و طبيعى بود اما در عين حال به علوم اجتماعى نيز توجه زيادى مبذول مىداشت و چند اثر تاريخى نوشته كه متأسفانه به ما نرسيده است . « 211 » توجه بيرونى به نظم عربى را نيز نبايد از نظر دور داشت . قطعاتى از اشعار بيرونى به‌جا مانده « 212 » و افزون‌بر آن ، او چند اثر خود را به شعر اختصاص داده كه به ما نرسيده است : 1 . قافية الالف من الاتمام فى شعر ابى تمام ( Boilot ، شمارهء 86 ) . 2 . كتاب شرح شعر ابى تمام ( Boilot ، شمارهء 163 ) . 3 . كتاب التعلل باحالة الوهم فى معانى نظم اولى الفضل ( Boilot ، شمارهء 164 ) . اين اثر در نقد ادبى است . « 213 » 4 . كتاب مختار الاشعار و الاثار ( Boilot ، شمارهء 165 ) . اشعار پرشمارى كه در آثار علمى - تخصصى بيرونى آمده خود دليل آشنايىاش با نظم قديم و جديد زبان عرب است . اشاره به شعرا در الجماهر و صيدنه به‌ويژه فراوان است . فهرست شعرايى كه در الجماهر به آنها اشاره شده به 84 نام مىرسد كه از آنها 17 نام تشخيص داده نشده است . « 214 » در صيدنه به نام 65 شاعر اشاره شده كه بيش از نيمى از آنها در الجماهر نيامده است . بين آنها شاعران اعصار گوناگون ، از كلاسيك‌هاى پيش از اسلام گرفته تا معاصران بيرونى كه در غزنه مىزيستند ، ديده مىشود . « 215 » شعرهاى نقل‌شده معمولا در قطعات كوچك 1 ، 2 ، 3 ، 4 سطرى است . بيرونى در مقدمهء خود يك شعر 14 سطرى و در بخش الفبايى سه قطعهء 6 ، 8 و 9 سطرى را آورده است . در ( 211 ) . Boilot ، شماره‌هاى 150 ، 160 ، 161 ، 162 . ( 212 ) . Boilot ، شمارهء 166 . ( 213 ) . Brockelmann , GAL , SB , I , 875 . ( 214 ) . الجماهر ، 409 . ( 215 ) . دربارهء شاعران معاصر بيرونى نك . شماره‌هاى 127 ، 403 و 480 .